«مردم در روی زمین برای کامیاب شدن یک چیز کم دارند و آن اعتماد به یکدیگر است؛ ولی این دانش برای کسانی که قلبی کوچک و روحی پست دارند و جز قانون سود شخصی هیچ قانونی نمی شناسند، دسترس پذیر نیست.» فارس پورخطاب هراتی

والاترین کاربرد نویسندگی این است که آزمون را به دانایی فرارویاند! ایگناتسیو سیلونه

۱۳۹۷ خرداد ۱۰, پنجشنبه

بی تو اگر به سر شدی، زیر جهان زبر شدی ... ـ بازانتشار

بی همگان به سر شود، بی‌تو به سر نمی‌شود
داغ تو دارد این دلم، جای دگر نمی‌شود 
 
دیده عقل مست تو، چرخه ی چرخ پست تو
گوش طرب به دست تو، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
جان ز تو جوش می‌کند، دل ز تو نوش می‌کند
عقل خروش می‌کند، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
خمر من و خمار من، باغ من و بهار من
خواب من و قرار من، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
جاه و جلال من تویی، ملکت و مال من تویی
آب زلال من تویی، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
گاه سوی وفا روی، گاه سوی جفا روی
آن منیِ کجا روی، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
دل بنهند برکنی، توبه کنند بشکنی
این همه خود تو می‌کنی، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
بی تو اگر به سر شدی، زیر جهان زبر شدی
باغ اِرَم سَقَر شدی، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
گر تو سری قدم شوم، ور تو کفی عَلَم شوم
ور بروی عدم شوم، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
خواب مرا ببسته‌ای، نقش مرا بشسته‌ای
وز همه‌ام گسسته‌ای، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
گر تو نباشی یار من، گشت خراب کار من
مونس و غمگسار من، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
بی تو نه زندگی خوشم، بی‌تو نه مردگی خوشم
سر ز غم تو چون کشم، بی‌تو به سر نمی‌شود 
 
هر چه بگویم ای سَنَد، نیست جدا ز نیک و بد 
هم تو بگو به لطف خود، بی‌تو به سر نمی‌شود
 
 مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی 
 
* سَقَر در این سروده به آرشِ «دوزخ» و سَنَد به آرش «گواه» است.  ب. الف. بزرگمهر
 
 http://www.behzadbozorgmehr.com/2016/04/blog-post_68.html
 

ایران را چنین هنرمندانی شاید!

ما در میهن مان، بیش از پیش به هنرمندانی نیازمندیم که خود را تافته ای جدابافته از توده های مردم نپندارند و سیاست را جدا از زندگی خویش و چیزی ناهماوند با هنر ندانند؛ هنر، آنگونه که بهره کشان جهان، درباره اش پرگویی می کنند که گویا هستی خویش را در خود می یابد (هنر برای هنر!)، جز یاوه ای آمیخته به نیرنگ و فریب بیش نیست. هنر، تنها آنگاه هنر بشمار می آید و ماندگار می شود که زمینه ی فرازیابیِ بینش و فرهنگ توده های مردم در همه جای جهان را فراهم کند و هنرمند، در کنار و همراه با توده ها، نقش پیشرو و راهنما داشته باشد. به این ترتیب، به آن چیزهایی که زیر نامِ «هنر»، بهره وری بهره کشان، ستمگران، تاریک اندیشان و همه ی آن لایه های واپسگرای اجتماعی سرکوبگر را در آنچه کالبد تاریخی یافته، پاس می دارد، نمی توان نام والای هنر بخشید؛ درست از همین روست که هنرمند راستین، چون این نمونه، برای دستیابی مردم به هوده ی اجتماعی خویش می رزمد و از پیکارگرانی که در راهِ خوشبختی توده های مردم می رزمند، پشتیبانی می کند. ایران را چنین هنرمندانی شاید!

ب. الف. بزرگمهر   ۱۰ خرداد ماه ۱۳۹۷

۱۳۹۷ خرداد ۸, سه‌شنبه

پیدا کنید آقا بیشعور نظام را ـ بازانتشار

تبهکاری دانسته و آگاهانه برای نابودی اقتصاد نیمه جان ایران

کاهش بهای مرغ از سوی «دولت زهدان اجاره ای»، دانسته و آگاهانه با آماج ورشکست نمودن مرغداری ها انجام پذیرفته است!

پیام یک مرغدار بجان آمده به آخوند پفیوز امنیتی:
آخوندی عمو برو بنشین چهارتا کلمه قرآن بخون؛ برای مرده، نماز میت بخون. این مرغ‌ ها دو روزه چیزی نخورده اند. بهشان بگویم روزه بگیرند؟!

برگرفته از گوگل پلاس با اندک ویرایش درخور در نشانه گذاری ها از اینجانب: ب. الف. بزرگمهر

پی افزوده:

چنانچه بخشی از زیان زدن ها به اقتصاد کشور در گذشته ای دورتر را به پای ناآزمودگی و ناکارآمدی رژیم تبهکار اسلام پیشگان بنهیم، آنچه از دوره ی روی کار آمدنِ دولت نامور به «زهدان اجاره ای» به سرگماشتگی آخوند پفیوز امنیتی: حسن فریدون روحانی شده تاکنون به انجام رسیده و ورشکستگی مرغداری ها تنها نمونه ی ناچیزی از آن همه است، نشان از تبهکاری دانسته و آگاهانه برای نابودی اقتصاد نیمه جان ایران دارد؛ تبهکاری سترگی که از یکسو بهره وری سرشارِ بنگاه های اقتصادی امپریالیستی بویژه کشورهای امپریالیستی باخترزمین از سفره ای رنگارنگ را در پی داشته و از سوی دیگر، سود هنگفتی دستِ کلان سوداگران و بازرگانان زنهارخواهِ ایرانی و ایرانی تبار را گرفته و می گیرد که افزون بر آن، زمینه های پولشویی و جابجایی هرچه بیش تر و پرشتاب تر سرمایه های ایران به ترکیه، اروپا و جاهای دیگر را برای شان فراهم نموده است؛ رژیم و دولتی که سزاوار سرنگونی بی درنگ بدست توده های مردم ایران، پیش از آنکه دیر شود، هستند؛ زیرا در گام پسین که شوربختانه آن را بسیار نزدیک می بینم، چنانچه این رژیم پوشالی و از درون فروپاشیده با تلنگر کشورهای امپریالیستی برهبری «یانکی» ها که هم اکنون، سرراست یا ناسرراست در سرِ پا نگاه داشتن آن و همزمان توسری زدن برای به فرمانبرداری واداشتن همه سویه، همه ی کوشش و توان خویش را بکار گرفته اند، سرنگون شود از کشوری به نام ایران، نشانی نخواهد ماند و از آن بدتر، گسستگی و جنگ و ستیز میان خلق های کشور جایگزین همبستگی و پیوند دیرینه خواهد شد.

ب. الف. بزرگمهر   هشتم خرداد ماه ۱۳۹۷

فرشتگان آسمان نخست، همگی از دَم گاوند! ـ بازانتشار

ملائکه ی آسمانِ اول که سماء* دنیا باشد، همه به صورت گاو خلق شده اند. بعضی از آن ها دو بال دارند و بعضی سه بال و بعضی چهار بال دارند ... رییس و سرکرده ی آن ها نامش اسماعیل است ... هفتادهزار مَلِک در تحت فرمان اسماعیلند که هریک از آن ها هفتادهزار تابع دارند و آن ملائکه، حرس و پاسبانند. اگر جماعت شیاطین و جن بخواهند بالا بیایند به آسمان استراق سمع کنند، آن ملائکه جماعت شیاطین و جن را با تیرهای شهاب می زنند که آن ها می سوزند و از آسمان به زمین می افتند. در زمان سابق تا زیر عرش می رفتند و هرگاه وحی نازل می شد، می شنیدند. در ولادت حضرت عیسی از سه آسمان ممنوع شدند و در ولادت خاتم الانبیا از جمیع آسمان ها آن ها را منع کردند و علم کهانت** مرتفع شد. به جهت آن که در سابق، جن و شیاطین به آسمان صعود می کردند و از ملائکه استراق می کردند؛ هرچه می شنیدند، می آمدند کاهنان را خبر می دادند و به این جهت کَهَنِه، مردم را از مغیبات*** خبر می دادند و پیش مردم محترم بودند ...

از کتاب ملائکه، ملا اسماعیل واعظ سبزواری، برگرفته از «کتاب کوچه»، حرف الف، دفتر دوم، زنده یاد احمد شاملو

* آسمان

** کهانت به آرش فالگویی و پیشگویی  است

*** چیزهای پنهانی

عنوان از اینجانب: ب. الف. بزرگمهر


می بایستی خوب می گشتم تا کلیدی که به این قفل بسته و زنگ زده بخورد را بیابم

«اگر فرانسه [جُستار را] نادیده می گرفت، هم اکنون که با شما سخن می گویم در لبنان جنگ درگرفته بود ... باید یادآوری کنم که نخست وزیر [اُلاغ بچه ی لای حریر بزرگ شده!] برای چند هفته در عربستان بازداشت بود.»*

دنباله گفته های «کَپَک فرانسوی»:
کار چندان دشواری نبود؛ ولی با این همه باید خوب و کانونمند می اندیشیدم تا راهی درخور برای آن بیابم. می دانید که این ها همه شان تا چه اندازه کینه جو و کوته بین هستند و چیزی که در مغزشان فرو رفت به آسانی بیرون آوردنی نیست. خوب! کینه جویی که با سیاست سازگار نیست و کوته بینی در سیاست از آن بدتر، گاه هرچه ریسیده ای را پنبه می کند. این یکی، دو پایش را در یک کفش کرده بود که چاره ای جز جنگ با لبنان نیست. من هم می دانستم که آن همه جنگ ابزار که از این کچلِ موفرفری لندهور و انگلیس و از خودمان خریداری کرده اند را می خواهند بکار بیندازند و بیازمایند. برای این ها جنگ، گونه ای بازی است و آن هواپیماها و تانک ها و جنگ ابزارهای پیشرفته ی دیگر نیز اسباب بازی! پول دارند دیگر! میلیاردها دلار درآمد نفتی ماهیانه و سالیانه که میان تخم و ترکه ی خاندان سعود بخش می شود و نمی دانند با آن چکار کنند. یادتان هست که چه اندازه بمب و موشک، بجا و بیجا روی سر مردم یمن ترکاندند و هنوز هم می ترکانند؟

به هر رو از زبان کشیش بلندپایه ای برایش گفتم که همین چند شب پیش، لویی چهاردهم با جامه ای ژنده و استخوان هایی بیرون زده از زیر آن به خوابش آمده و سخت برآشفته اش کرده است که چرا گذاشتید عربی تازی به نام من در سرزمین فرانسه کاخ بسازد** و آبرویم را ببرد! خوشبختانه، وی از چند و چون کار و اینکه آن کشیش چه کسی است یا من چگونه از این ماجرا آگاه شده ام، چیزی نپرسید و چوبی که در هوا بلند شده بود را دید. آدم چیزفهم، همین است دیگر! درست است که در آن بیابان، کلیددار خانه ای به نام خداست و بیش تر با جُستارهای آسمانی سر و کار دارد؛ ولی چالش های زمینی و در این مورد، این نکته که ممکن است دولت فرانسه، دست روی آن کاخ و سایر دارایی های وی و خانواده اش در اینجا بگذارد را نیک دریافت و کم مانده بود، اشکش سرازیر شود. می بینید؟! کار چندان دشواری نبود؛ ولی، می بایستی خوب می گشتم تا کلیدی که به این قفل بسته و زنگ زده بخورد را بیابم؛ و یافتم.

ب. الف. بزرگمهر   هشتم خرداد ماه ۱۳۹۷

* «امانوئل مکرون» یا همانا «کَپَک فرانسوی»! در گفتگو با «بی اف ام. تی وی»، برگرفته از تارنگاشت دروغپردازِ و بی هیچگونه مسوولیتِ اخلاقیِ وابسته به وزارت امور خارجی یانکی ها: «رادیو فردا» هشتم خرداد ماه ۱۳۹۷ (با ویرایش، پارسی و بازنویسی درخور از اینجانب؛ افزوده های درون [ ] نیز از آنِ من است.  ب. الف. بزرگمهر)

** «قیاقه شش در چهار نگیر برای ما!»، ب. الف. بزرگمهر   ۲۸ اسپند ماه ۱۳۹۶

جیگرتُ بخورم! کاش دختر بودی ...


اگر یغنعلی بقّال در چنان جایگاهی نشسته بود ...


۱۳۹۷ خرداد ۷, دوشنبه

این یکی زده روی دست شاه سلطان حسین ...


تنها جای سزاوار برای پرخاش، کویر لوت است


به بازی تن داده ای؛ بازی مرگبار گربه با موش!


نیایش مَلَخی

خدایا! این آدم های نادان و نابخرد که می پندارند ما از درگاه خداوندشان، برای آن ها رستگاری و آمرزش خواستاریم و نمی دانند که ما به درگاه خدای خود روی آورده ایم را همچنان نادان و نابخرد نگهدار تا ما هرآنچه روییدنی و کاشتنی است را بخوریم و بروبیم تا زمین، سراسرِ بیابان شود!

ب. الف. بزرگمهر   هفتم خرداد ماه ۱۳۹۷

زیرنویس تصویر:
خدایا رگ و ریشه ی هرچه آدمیزاد را از زمین برکن و تنها کشتزارهای شان را برجای نِه!

ب. الف. بزرگمهر   هفتم خرداد ماه ۱۳۹۷

پی افزوده:

داشتم این ها را می نوشتم که با خود گفتم:
اگر کسی پیدا شد و گفت، مَلَخی که می تواند، چنان نیایشی بکند، بیگمان باید آن اندازه خِرَد نیز داشته باشد که رگ و ریشه ی آدمیزاد اگر برکنده شد، دیگر کشت و کشتزاری در کار نخواهد بود و تنها همان یکبار است که می توانند شکمی سیر از روییدنی و کاشتنی بلُنبانند و بس! ولی دیدم، پاسخ آن چندان دشوار نیست:
گیریم که مَلَخ خِرَدمند نیز باشد! ولی، دست بالا از خِرَدی بیش از نزدیک به نود و نه درصدِ آخوندهای خودمان برخوردار نخواهد بود که بخشی از درآمدهای نفتی و بودجه و دسترنج مردم و اینا را مفت می خورند و حیف و میل می کنند و می پندارند بیت المالی است که خدا هر بار از آسمان برای شان می ریند!

ب. الف. بزرگمهر   هفتم خرداد ماه ۱۳۹۷

ریش ار نه زشت بودی، اندر بهشت بودی! ـ بازانتشار

یكی را از انبیاء بنی اسرائیل پرسیدند كه چرا ریش روستاییان بزرگ است و از آنِ مغولان كم و از آنِ ختائیان كمتر.

گفت: 
چون آیه «ان لعنتی الی یوم الدین» [هر آینه لعنت من بر تو باد] در حق ابلیس نازل شد، فرمان آمد كه او را از بهشت بیرون كنند. ابلیس از حضرت، عزّت خواست كه یكبار دیگر گرد بهشت طواف كند؛ آنگاه بیرون رود. حاجتش روا شد. 

ابلیس تفرج كنان به هر گوشه ای از بهشت می گذشت. ناگاه چشمش بر مشاهده آدمی آمد. اندیشید كه چون سبب لعنت من آدم شدی، هر بدی كه بدتر از آن روا نباشد اگر درباره او و فرزندان او بجای آرم روا باشد. همان بهتر كه طوق لعنت ریش در گردن ایشان تقلید كنم. پس آدم را از بهشت بیرون آورد. 

چون فرزندان آدم غلبه شدند، ابلیس خود را به صورت یكی از مشایخ فرا نمود و گفت از بهشت می آیم و آن طوق یعنی ریش را بنمود كه این نعمت از بهشت است و برای شما آورده ام. روستاییان با حرص و آز آنقدر كه از آن نعمت لایق رنج ایشان بود، بربودند. مغولان كه بعد از آن برسیدند، نصیب ایشان زیاد از آن دو تاره نشد كه دارند. چون آوازه به ختائیان رسید، روی به خدمت شیخ نهادند و نعمت را به غارت رفته دیدند، فریاد برآوردند كه ای شیخ ما را هم از این نمد كلاهی. چندان زَنَخ زدند كه مردك چاره ای جز آن ندانست كه دو تاره مو از كون خود بركند و بر زَنَخ۱ ایشان چسبانید. 

حقیقت این واقعه بر روی روزگار از هر چیز لایح۲ تر است؛ ظریفان از اینجا گفته اند:
ریش ار نه زشت بودی اندر بهشت بودی
مور و ملخ بخوردی گر زانكه كشت بودی 

... و نیز بگفته اند :
آدم به بهشت بود تا اَمرَد۳ بود
چون ریش برآورد برونش كردند 

برگرفته از کتابچه ی «ریش نامه»، عُبید زاکانی (با اندک ویرایش اینجانب در نشانه گذاری ها: ب. الف. بزرگمهر

http://www.behzadbozorgmehr.com/2014/01/blog-post_31.html  

پانوشت:  

۱ ـ «زَنَخ» و «زَنَخدان» به آرش «چانه» است و «زَنَخ زدن» نیز به همان آرش «چانه زدن» است.   ب. الف. بزرگمهر 

۲ ـ «لایح» به آرشِ «آشکار» 

۳ ـ واژه ی «اَمرَد» در اینجا به آرش «بی ریش» است!

۱۳۹۷ خرداد ۶, یکشنبه

بجای پرگویی، سیاست و سازمان حزب را بر بنیاد حزب تراز نو لنینی بهبود بخشیم! ـ بازانتشار

رهبر در سایه نشسته ی حزب توده ایران در گفتگو با «نامه مردم»، روزنامه ی کانونی آن حزب گفته بود:
«من یکی از دستاوردهای بزرگ حزب مان در این سال های دشوار سرکوب و مهاجرت ناخواسته را تمرکز خلل ناپذیر بر امر رهبری جمعی و تلاش واحد برای حل مشکلات پرشمار حزب می دانم»۱ 

اگر چنین باشد که وی می گوید و دستاوردی در کار، بیگمان مایه ی خرسندی است؛ ولی در درستی آن، بی آنکه بخواهم سخن وی را از سرِ ناراستی بخوانم به چند شَوَندِ زیر بدگمانم:
الف. از آن رهبری گروهی و کوشش همسو برای گره گشایی دشواری های پرشمار حزب، نه تنها نمودی روشن در دست نیست که باژگون آن، روند واگرایانه در سیاست و سازمان حزب در همه ی سال های به گفته وی: سرکوب و کوج ناخواسته، افزایش چشمگیری داشته و در گفته ی خود وی با اشاره به «مشکلات پرشمار حزب» نیز بازتاب یافته است. در خود فرو رفتن و گروه گرایی (فرقه گرایی) روزافزون سازمان حزبی از سویی و فشار نیروهای بیرون رانده شده از حزب از دیگرسو که برخی از آن ها به همکاری با رژیم تبهکار اسلام پیشگان و کشورهای امپریالیستی نیز تن داده و برخی دیگر آلودگی هایی از خود نشان می دهند، بروشنی گواه این روند واگرایانه است. خاستگاه و کانون این روند، ریشه در سیاست و سازمان حزب دارد؛ افزون بر آنکه نمودها و نشانه های ریز و درشتی در نوشتارهای «نامه مردم» ـ با همه ی کوشش گاه جانکاهانه برای پوشاندن شان! ـ گواه برخی آلودگی ها در سازمان حزب نیز هست؛
ب. دستیابی به رهبری گروهی، شاید بخودی خود نمایشگر پیشرفت در زمینه ای ویژه باشد؛ ولی بی درونمایه ی ایدئولوژیک ـ سیاسی آن از هیچ آرشی برخوردار نبوده و نیست. این نکته که دشواری های حزب افزایش یافته و این دشواری ها بیش از آنکه جُستارهای سیاسی و اجتماعی ـ اقتصادی دامنگیر میهن مان را دربرگیرد به چالش های درون گروهی یا سر و کله زدن با این و آن هماوند است، نشانه ای روشن از ناکارآیی است. دراین باره، نمونه ای می آورم که از سویه ای ـ و نه همه سویه! ـ جُستار رهبری گروهی را روشنی بیش تری می بخشد:
گروه همنوایی موسیقی را بدیده بگیرید که نوازندگانِ ویژه کار گوناگون و سازهای زهی و بادی و کوبشی را دربرمی گیرد و بسته به آنکه اجرایی از فرآورده های موسیقیدانان و آهنگسازان بزرگی چون «باخ»، «موزارت» یا «بتهوون» داشته باشند، درآمیختگی گروه و جایگاه هر نوازنده دگرگون شده، برونزدی دیگر می یابند تا همگی در کلی یگانه که در آن یگانگی خواست و کردار (اراده و عمل) گروه در بالاترین تراز درخور بدست آمده باشد، اجرایی هماهنگ و دلکش داشته باشند. اکنون، بینگاریم که به چنین گروهی، پیشنهاد شود تا آهنگ «بابا کَرَم» را به اجرا درآورند؛ روشن است که اجرای چنین آهنگی نه تنها نیازمند چنان آمیختگی پر ساز و برگ ویژه کاران و سازهای گوناگون نیست که تراز و چونی موسیقی نیز با افت بسیار همراه خواهد شد. از آن بدتر، ترانه ای نامور به «گاو بجِ بخورد»۲ است که اجرای آن نه تنها نیازمند آن گروه همنوایی بزرگ نیست که رهبری در اندازه ی «علی نخاله» به همراه یکی دو مزدبگیر همراهش نیز می توانند به آسودگی از پسِ آن برآیند و گروهی را نیز به پایکوبی و دست افشانی واداراند؛۳
پ. نارسایی ها و نادرستی های تئوریک ـ سیاسی پرشمار در نوشتارهای «نامه مردم» که رگه های نیرومند پیگیری سیاستی سوسیال دمکراتیک از یکسو و بی تجربگی سیاسی و اجتماعی نویسندگان آن از دیگر سو را به نمایش می نهد. این بی تجربگی گاه آنچنان چشمگیر است که نه تنها هماوندی روشنی میان سیاست دوربردی با سیاست های راهبردی اعلام شده از سوی آن حزب دیده نمی شود که در برخی نوشتارها گسستگی روشنی میان آن ها به چشم می خورد.۴ روشن است که زمینه ی این بی تجربگی، نبود یا نارسایی کار در میان کارگران و زحمتکشان و حتا آزمون سازماندهی کاری توده ای و اجتماعی در چارچوبی گسترده تر است؛
ت. جایگزینی دیپلماسی  بورژوایی در هماوندی های درون و برون سازمان حزب بجای استوارنمودن هرچه بیش تر پیوندهای رفیقانه میان هموندان و راهیابی آدم هایی بی باور به آرمان های «سوسیالیسم دانشورانه» با دانشی ناچیز و بیش تر طوطی وار از آن به سازمان حزب و از آن بدتر راهیابی شان به جایگاه های رهبری بر بنیاد آن هماوندی ها؛ در این زمینه که به آن در اینجا بیش تر نمی پردازم، ندانمکاری های رهبری حزب و از آن میان، رهبر یادشده در بالا بویژه چشمگیرتر است؛ و
ث. از همه برجسته تر، برخوردی نادرست و ناکارآ برخاسته از نگرشی ضد دیالکتیکی (متافیزیکی) به سازمان حزب است. بهترین نمود چنین برخوردی، سخنان بر زبان رانده شده از سوی یکی هموندان همیشه پایورِ کمیته مرکزی حزب توده ایران: داوود نوروزی است که گویا در بستر مرگ، سپارش (وصیّت) نموده بود، حزب را به هرگونه ای پاس دارید (نقل به مضمون). چنین سخنی که نمود روشن آن، جلوی دیدگان همه ی ما قرار دارد، شرایط کنونی حزب توده ایران است.۵ به چند و چون آن در اینجا بیش تر نمی پردازم و براستی، چندان نیازی نیز به چنین کاری نیست! در نمونه ای تند، ولی دربردارنده ی حقیقتی دردناک۶، گویی حزب آمیزه ای چون «ترشی هفته بیجار» است که مواد بایسته ی آن از هویج و خیار و گوجه فرنگی گرفته تا بادنجان و گل کلم و سیب زمینی و سبزی های گوناگون، یکبار فراهم شده و بگونه ای رده بندی شده در کوزه ای رویهم کوت و در فرجامِ کار با ادویه و ترشی رهبری پر می شوند تا برای خوب جا افتادن در جایی تاریک و دور از دسترسِ مدت زمانی ناروشن نگهداری شوند؛ و همه ی این ها در در شرایطی رخ می دهد که طبقه کارگر و دیگر لایه های اجتماعی نزدیک به آن، بگونه ای عمده خودانگیخته پا به میدان کارزار اجتماعی نهاده و در بسیاری موردها جانفشانانه برای دستیابی به حقوق صنفی ـ سیاسی خود نبردی بس نابرابر با رژیم اسلام پیشگان تبهکار و پشتیبانان امپریالیست و ریزه خواران چینی و روسی شان را پی می گیرند.

رهبر در سایه نشسته، در جای دیگری از گفتگوی یادشده با اشاره به جنبش اجتماعی سال ۱۳۸۸ می گوید:
«... اگر این جنبش خودجوش عظیم سازمان یافته بود و در کنار تظاهرات از اهرم های دیگری همچون اعتصاب های گسترده برای فلج کردن حکومت بهره‌مند بود بی شک رژیم نمی توانست به آن شکلی که عمل کرد و جنبش را سرکوب نمود و آقایان موسوی، کروبی و خانم زهرا رهنورد را به حصر کشاند، عمل کند. این ها تجربیات گرانی است که باید از آنها آموخت و برای آینده آنها را به کار گرفت.»۷

کدام نیرو می بایستی آن جنبش را سازمان می داد؟ آیا از آقای «جمهوری اسلامی، نه یک کلمه بیش، نه یک کلمه کم!» می شد چنین چشمی داشت؟ آیا وی و نیروهای رویهمرفته بوقلمون سرشتِ پیرامونش که بنا بر سرشت طبقاتی خویش با هر بادی به سویی دیگر می چرخند از توان سمت و سو دادن به آن جنبش و پیش کشیدن خواست های طبقه کارگر و دیگر زحمتکشان پیرامون آن برخوردار بودند تا جنبش را بال و پر داده، فرازی دیگر دهند؟ آیا در پشت وی سنگر گرفتن و از راه دور باد زدن آتشی که درگرفته بود، نشانه های روشن ناتوانی حزب توده ایران را دربر نداشت؟ از کدام آزمون ها و آروین های گرانبها باید آموخت و برای آینده آن ها را بکار گرفت؟

آیا بجای چنین پرگویی هایی، بهتر نیست سیاست و سازمان حزب را آنچنان سازمان داد که به هنگام فرارسیدن بحران اجتماعی از اندک توان بایسته برای نشانه گذاری بر رویدادها برخوردار بوده به دنباله روی دچار نشود؟

ببینید آن دانشمند انقلابی، درباره ی شیوه های کار و چگونگی درآمیزی کار تئوریک و پراتیک و نیز سمت و سو بخشیدن به پیکار پراکنده ی طبقه کارگر از سوی سوسیالیست ها، نزدیک به ۱۲۲ سال پیش، چه نکته های ارزشمندی را یادآور شده است:
«... موقعیت رویهمرفته بگونه ای دیگر است، هنگامی که کاریای سوسیالیست ها این باشد که رهبران ایدئولوژیک پرولتاریا در نبرد کنونی آن ها در برابر دشمنانی راستین که در برابر  گذار کنونی پیشرفت اجتماعی و اقتصادی ایستاده اند، باشند. در چنین شرایطی، کار تئوریک و پراتیک چنان در هم می آمیزد که کهنه سرباز سوسیال دمکرات۸ آلمانی: لیبکنشت، آن را بگونه ای درخور، چنین برشمرده بود:
پژوهش، ترویج، سازماندهی!۹

شما نمی توانید بدون کار تئوریک یادشده در بالا [و] درست به همین سان، بدون سمت و سو دادن این کار برای برآوردن نیازهای جنبش و [نیز] بدون گسترش آزمون های این تئوری در میان کارگران و کمک به آن ها برای سازماندهی، یک رهبر ایدئولوژیک باشید.

یک چنین نمود کاریایی، سوسیال دمکراسی را در برابر کاستی هایی که گروه های سوسیالیست در بیش تر موردها از آن رنج می برند ـ چون «خشک مغزی» (Dogmatism) و «گروه گرایی» (sectarianism) ـ پاس می دارد. در جایی که جهان بینی یگانه و والا، سازگاری خویش با روند راستین پیشرفت اجتماعی و اقتصادی را به نمایش می نهد، خشک مغزی نمی تواند از هستی برخوردار باشد. هنگامیکه کاریا فرارویی سازمان پرولتاریاست و از همین رو، هنگامیکه نقش "روشنفکران" این است که ساخت رهبران ویژه از میان روشنفکران [کاری] نابایسته است، گروه گرایی نمی تواند از هستی برخوردار باشد.
...
کنش سیاسی سوسیال دمکرات ها در فرارویاندن پیشرفت و سازمان جنبش طبقه کارگر روسیه، در دگردیسیدن این جنبش از وضعیت کنونی آن: کوشش های پراکنده ی پرخاش آمیز، "شورش ها" و دست از کار بازداشتن های تهی از هر اندیشه ای به پیکاری سازمان یافته از همه ی طبقه کارگر سمت و سو یافته روسیه در برابر رژیم بورژوازی، برای کوتاه نمودن دستِ مصادره کنندگان و براندازی سامانه ی اجتماعی بنیاد یافته بر ستم به توده ی کار نهفته است.»۱۰ (برجسته نمایی های متن از آنِ لنین و افزوده های درون [ ] از آن من است.   ب. الف. بزرگمهر)

آیا بجای بالیدن های بیجا به چیزهایی که در بنیاد خویش، هیچ نشانه ای روشن از شیوه ی زندگی و کارکرد آدمی را به نمایش نمی نهند، بهتر نیست همین سخنان ارزنده ی رهبر انقلاب سترگ اکتبر را آویزه ی گوش نمود و به ارزیابی انتقادی کار گذشته ی خود و حزب توده ایران نشست؟
    
ب. الف. بزرگمهر   سوم دی ماه ۱۳۹۴


پی نوشت:

۱ ـ مصاحبه «نامه مردم» با رفیق علی خاوری، برگرفته از «نامه مردم» شماره ۹۸۴، ۲۷ مهرماه ۱۳۹۴

۲ ـ به آرشِ «گاو برنج را خورد» در گویش گیلکی!

۳ ـ «در مثل مناقشه نیست» و امیدوارم، جُستار دستکم در همین سویه که نمودار همه ی جُستار نیز نیست، روشنگر باشد!

۴ ـ کمابیش، همه ی آن سیاستگزاری های خشک مغزانه که بویژه در سیاست های راهبردی (تاکتیکی) دست نخورده بدرازای گاه سه دهه خود می نماید را نیز نارسا و نادرست می دانم. پرداختن به آن ها در چارچوب این یادداشت نمی گنجید.

۵ ـ در دوران انگیزش انقلاب بهمن ۱۳۵۷ نیز کمیته مرکزی حزب توده ایران، بسیار دیر جنبید و ماه ها و روزهای انقلابی بسیار ارزشمندی را از دست داد. آنگونه که در یادمانده های تنی چند از رهبران توده ای آمده، دو گروه رودررو با یکدیگر به رهبری دو همچشم دیرینه: نورالدین کیانوری در تارک یک گروه و ایرج اسکندری در تارک گروه دیگر، ماه ها بر سرِ ستیزه ای رویهمرفته نادانشورانه و تا اندازه ای مرغ یا تخم مرغی که از گروه با گرایش های اسلامی به رهبری روح الله خمینی باید پشتیبانی نمود یا از شاپور بختیار، زمان بس گرانبهایی را برای هرچه زودتر پا به میدان کارزار اجتماعی نهادن، آشنایی با چگونگی تراز نیروهای سیاسی و اجتماعی از نزدیک و سازماندهی طبقه کارگر از دست دادند. چنان گفتگو و ستیزه ای درازمدت که با جُستار دگرگونی رهبری حزب نیز همراه شده بود، سرانجام با پا در میانی نماینده ی «فرقه دمکرات آذربایجان» از سوی حزب کمونیست اتحاد شوروی به سود گروه کیانوری به پایان رسید و راه برای بازگشت و سرریز شدن نیروهای کوچیده ی حزب فراهم شد. در زمینه ی گزینش رهبری تازه و بسیاری جُستارهای دیگر گفته می شود که حزب توده ایران از دستورها و رهنمودهای حزب کمونیست شوروی در جایگاه «برادر بزرگ» (؟!) پیروی می کرده است؛ از دید من، در این زمینه نیز چون بسیاری زمینه ها و اتهام های دیگری که به این حزب زده می شود، گزافه گفته شده است؛ هرچند دربردارنده ی حقیقت هایی است که نمی توان از آن ها چشم پوشید. اگر بخواهیم باریک تر داوری کنیم، فشار اتحاد جمهوری های شوروی سوسیالیستی و حزب کمونیست آن بر چنان حزب پا به سن نهاده، بیمار و تا اندازه ای آلوده به هماوندی های گروه گرایی، لانه سازی و یارگیری های نابجا در چارچوبی بسته که از دید من، هیچکدام از این پدیده ها در چارچوب «پیکار درونی حزب» نمی گنجد، منطقی و بجا بود. پیام "برادر بزرگ" روشن بود:
گفتگو و ستیزه تا به کِی و کجا؟ زودتر کار را به پایان برسانید و راهی ایران شوید!

درباره ی آنچه آمد، با بهره گیری از کتاب ارزنده ی «چگونه پولاد آبدیده شد؟» از «نیکلای آستروفسکی»، پیش تر، نکته هایی را بگونه ای گذرا در میان نهاده بودم:
«نمونه ی تاریخی کوچکی از تصمیماتی بجا و عملکردی به هنگام!»، ب. الف. بزرگمهر    ١٤ تیر ماه ١٣٩١  
http://www.behzadbozorgmehr.com/2012/07/blog-post_04.html

با این همه، ارزیابی دانشورانه ی چند و چون کار و بویژه آنچه در بالا «ستیزه ای رویهمرفته مرغ یا تخم مرغی» نامیده ام و همه ی نشانه های از دست دادن استقلال سیاسی و طبقاتی حزب توده ایران را دربرداشت، نیازمند کار پژوهشی گسترده تر و پاسخ روشن به برخی پرسش های هنوز برجای مانده است. روشن است که روند واگرایانه در سه دهه ی گذشته، ریشه در گذشته ای بازهم دورتر دارد و آنچه زیر پا نهاده شده به آرش باریک واژه به واژه، همان نکته ای است که فرزانه ی تیزبین انقلابی: و. ای. لنین، همواره بر آن پا می فشرد:
دستیابی، نگهداری و پاسداری بی چون و چرای استقلال سیاسی طبقه ی کارگر و جنبش کمونیستی و استقلال طبقاتی آن در همسویی، همکاری و همدستی با نیروهای ضد امپریالیستی ناپرولتری!

۶ ـ «در مثل مناقشه نیست»! کاربرد نمونه ای تند، برای روشن شدن هرچه بیش تر جُستار است و چنانچه گزشی در کار باشد، امیدوارم سودمند باشد.

۷ ـ مصاحبه «نامه مردم» با رفیق علی خاوری، برگرفته از «نامه مردم» شماره ۹۸۴، ۲۷ مهرماه ۱۳۹۴

۸ ـ یادداشتی بایسته درباره ی تاریخ سوسیال دمکراسی

نکته برجسته ای که باید آن را بی هیچ گفتگو بدیده گرفت، تفاوت ماهوی جریان های و جنبش های «سوسیال دمکراتیک» و حزب های «سوسیال دمکرات» پاگرفته در اروپا از آغاز پیدایش خود در دهه ی هشتاد سده نوزدهم ترسایی تا آغاز نخستین جنگ جهانی در سال ۱۹۱۴ با دوره ی پس از آن و جدایی یکسره و همیشگی شان از جنبش ها و جریان هایی است که همراه با پیدایش «بُلشویسم» در کالبد «حزب سوسیال دمکرات روسیه» و سپس پیروزی درخشان و تاریخی در «انقلاب سترگ اکتبر ۱۹۱۷» راه خود را از آن حزب های کهنه، رفرمیست و زنهارخواه (خیانتکار) به طبقه کارگر جدا نموده و در بیش تر کشورها، نخستین حزب ها و جریان های کمونیستی را پدید آوردند.

جریانی ضد مارکسیستی در سوسیال دموکراتیسم جهانی پایان سده ی نوزدهم ترسایی آلمان به نام «ادوارد برنشتین»، سوسیال دموکرات آلمانی: «برنشتینیسم»  نامیده شده است. «برنشتین»، درونمایه ی انقلابی مارکسیسم را با جانمایه ی لیبرالیسم بورژوازی سازگار نمود و از آن، مارکسیسمی بی یال و دم و اشکم پدید آورد.

جریان ضد مارکسیستی دیگری در سوسیال دموکراتیسم جهانی با نام «کارل کائوتسکی» پیوند خورده («کائوتسکیسم») و گونه ای پوشیده تر و گول زننده تر از «سوسیال دمکراسی» زنهارخواه (خائن) کارگری را در کالبد حزب های کارگری با سرشت بورژوایی از سال های آغاز نخستین جنگ جهانی و پس از آن پدید آورده است. سویه ی بیم برانگیز «کائوتسکیسم» در دوره ای که انحصارهای سرمایه داری کمابیش کالبد یافته و سامانه ی سرمایه داری امپریالیستی در حال رویش و گسترش بود، جداسازی نادرست «سیاست امپریالیستی» از «اقتصاد امپریالیستی» در پیِ برداشتِ نادانشورانه از جدایی میان «انحصار در سیاست» با «انحصار در اقتصاد» بود که فرزانه تیزبین انقلابی: و. ای. لنین، آن را بخوبی و کمابیش به هنگام موشکافی نمود و سرشت ضد پرولتاریایی و ضد مارکسیستی آن را روشن نمود.

جریان های دیگری از «سوسیال دمکراسی» زنهارخواه (خائن) کارگری از آن هنگام تاکنون پدیدار شده و هر ازچند گاهی در سیاست این یا آن کشور نقش آفرین بوده و سپس نابود شده یا کالبدهای تازه تری یافته اند. ریشه دارترین شان، دربرگیرنده ی کم و بیش همه ی حزب های سوسیال دمکرات اروپای باختری است.

۹ ـ Study, propaganda, organisation.  ، [Educate, agitate, organise. —MIA Ed.] —Lenin

۱۰ ـ برگرفته از کتاب «”دوستان خلق“ چه هستند و چگونه با سوسیال دمکرات ها می رزمند؟»، و. ای. لنین، سال ۱۸۹۴ ترسایی (برگردان از ب. الف. بزرگمهر، یکم دی ماه ۱۳۹۴)

The position is altogether different when the task of the socialists is to be the ideological leaders of the proletariat in its actual struggle against actual and real enemies who stand in the actual path of social and economic development. Under these circumstances, theoretical and practical work merge into one aptly described by the veteran German Social-Democrat, Liebknecht, as:
Studieren, Propagandieren, Organisieren*

You cannot be an ideological leader without the above mentioned theoretical work, just as you cannot be one without directing this work to meet the needs of the cause, and without spreading the results of this theory among the workers and helping them to organise.

Such a presentation of the task guards Social-Democracy against the defects from which socialist groups so often suffer, namely, dogmatism and sectarianism.

There can be no dogmatism where the supreme and sole criterion of a doctrine is its conformity to the actual process of social and economic development; there can be no sectarianism when the task is that of promoting the organisation of the proletariat, and when, therefore, the role of the “intelligentsia” is to make special leaders from among the intelligentsia unnecessary.
The political activity of the Social-Democrats lies in promoting the development and organisation of the working-class movement in Russia, in transforming this movement from its present state of sporadic attempts at protest, “riots” and strikes devoid of a guiding idea, into an organised struggle of the WHOLE Russian working CLASS directed against the bourgeois regime and working for the expropriation of the expropriators and the abolition of the social system based on the oppression of the working people

What theFriends of the People” Are and How They Fight the Social-Democrats (A Reply to Articles in Russkoye Bogatstvo Opposing the Marxists), V. I.   Lenin

https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1894/friends/08.htm#v01zz99h-271-GUESS

***

پارسی نویسی:

ـ واژه ی زیبای «کاریا» از ریشه ی «سانسکریت» به آرش «کار بایسته» یا همانا «وظیفه» با واژه ی «کار» در پارسی همریشه است.

ـ بجای «توصیف کردن» در برخی موردها می توان از «برشمردن» سود برد.

ـ بجای آمیخته واژه ی «فرقه گرایی» می توان به همان آرش از آمیخته واژه ی «گروه گرایی» سود برد (در واژه نامه اینترنتی دهخدا به تاریخ یکم دی ماه ۱۳۹۴ افزوده شد). 

ـ «دُگماتیسم»
بخشی از آنچه در فرهنگ معین در این باره آمده، نارسا و نادرست است. دُگماتیسم را می توان بگونه ای ساده و با کاربرد بیش تر در زبان پارسی، «خشک مغزی» یا «خشک اندیشی» نامید و بکار برد. (در واژه نامه اینترنتی دهخدا به تاریخ یکم دی ماه ۱۳۹۴ افزوده شد). 

ـ بجای «ترفیع دادن» یا «ترقی دادن» می توان از آمیخته واژه ی «فرارویی» یا «فرارویاندن» سود جست.

ـ بجای «دکترین» می توان بسته به مورد، واژه های «آموزه»، «انگاره» یا «جهان بینی» بکار برد.

ـ بجای واژه ی از ریشه عربی «اعتصاب» می توان از عبارت های «دست از کار کشیدن»، «دست از کار شستن» یا «دست از کار بازداشتن» سود جُست.

ـ بجای «خلع ید» می توان از عبارت «کوتاه نمودن دست» سود برد.

ب. الف. بزرگمهر   سوم دی ماه ۱۳۹۴

برداشت و بازنویسی درونمایه ی این تارنگاشت در جاهای دیگر آزاد است. خواهشمندم، خاستگاه را یادآوری نمایید!
از «دزدان ارجمند اندیشه و ادب» نیز خواهشمندم به شاخه گلی بسنده نموده، گل را با گلدان یکجا نربایند!

درج نوشتارهایی از دیگر نویسندگان یا دیگر تارنگاشت ها در این وبلاگ، نشانه ی همداستانی دربست با آنها نیست!